Poliüretan payanda, binaların iç ve dış cephelerinde çatı altı, balkon veya söve birleşimlerinde estetik derinlik sağlayan, yüksek yoğunluklu dekoratif bir konsol elemanıdır. Taşıyıcı yükü bulunmayan bu ürünlerde doğru model seçimi ile mimari ölçeğin uyumu, görsel dengenin kurulmasında temel kriterdir. Poliüretan Modelleri ürün seçeneği değerlendirilirken desen ölçeği ve cephe genişliği dikkate alınarak teknik montaj standartları eksiksiz uygulanmalıdır.
Montaj yapılacak yüzey toz, yağ ve nemden tamamen arındırılmalıdır. Su terazisi yardımıyla payandanın geleceği aks noktaları duvara işaretlenir. Tahmini Süre: 15-20 dakika. Sık Yapılan Hata: Nemli veya tozlu yüzeye direkt montaj yaparak yapıştırıcının tutunma mukavemetini düşürmek.
Saçak veya köşe birleşim noktalarında payanda kenarları gönye kutusu kullanılarak 45 derece açıyla kesilir. Tahmini Süre: 10-15 dakika. Sık Yapılan Hata: Yanlış derece kesim yaparak köşe birleşimlerinde açıklık bırakmak.
Payandanın duvara ve tavan/saçak alanına temas eden arka yüzeylerine kesintisiz hatta poliüretan (PU) montaj yapıştırıcısı sürülür. Silikon kullanımı tutuculuk sağlamayacağı için kesinlikle yasaktır. Tahmini Süre: 5-10 dakika. Sık Yapılan Hata: Yetersiz yapıştırıcı kullanmak veya silikon bazlı ürün tercih etmek.
Yapıştırılan konsol üzerinden duvara matkapla delik açılarak mekanik sabitleme yapılır. Yapısal yük taşımayan dekoratif payandaların düşmesini engellemek için vida kullanımı zorunludur. Tahmini Süre: 10-15 dakika. Sık Yapılan Hata: Sadece yapıştırıcıya güvenip mekanik vida sabitlemesini atlamak.
Vida başları ve duvar birleşim hatları ek yeri macunu ile kapatılır. Macun kuruduktan sonra 180-220 kum zımpara ile pürüzsüz hale getirilir. Tahmini Süre: 20-30 dakika (kuruma hariç). Sık Yapılan Hata: Kalın zımpara kullanarak poliüretan yüzey dokusunu bozmak.
Ürünler fabrika çıkışlı astar kaplamalıdır; ancak rötuş yapılan alanlar için ilave astar uygulanması opsiyonel olarak önerilir. Dış cephe kullanımında UV dayanımlı boya ile en az 2 kat boyama yapılır. Tahmini Süre: 30-40 dakika. Sık Yapılan Hata: Dış mekanda UV direnci olmayan iç cephe boyaları kullanmak.
Poliüretan payanda modelleri tercih edilirken binanın cephe yüksekliği ve pencere söve genişlikleri ana belirleyicidir. Küçük ölçekli söve profilleriyle büyük ve yoğun oymalı konsol modellerinin eşleştirilmesi görsel dengesizlik yaratır. Klasik yapılarda yapraklı veya oymalı payanda modelleri öne çıkarken, modern yapılarda daha düz ve sade hatlara sahip konsol tasarımları bütünlük sağlar.
Çatı altı veya balkon altı uygulamalarında payanda modellerinin dizilimi simetrik bir ritim oluşturmalıdır. Genellikle 40 cm ile 60 cm aks aralığı ile yerleştirilen konsollar, cephe boyunca dengeli bir gölge-ışık oyunu sunar. Geniş saçaklarda payanda aralıkları artırılabilirken, dar pencere üstü detaylarında tekli veya çiftli simetrik konsol yerleşimi tercih edilmelidir.
Dekoratif payandalar kapalı hücre yapısına sahip rigid (sert) poliüretandan üretilmektedir. Üretim hedefi yaklaşık 150-220 kg/m³ (üretim hedefi ~160 kg/m³) olmakla birlikte, bu ürünlerin yoğunluğu 150-220 kg/m³ (üretim hedefi ~160 kg/m³) aralığındadır. -100 °C / +80 °C arasındaki sıcaklık değişimlerine direnç gösteren malzemelerin su emme oranı %1’in altındadır. Ancak unutulmamalıdır ki poliüretan payanda modelleri tamamen dekoratiftir ve yapısal yük taşımaz.
Hatasız bir payanda montajı için şu araç ve gereçlerin hazırlanması gerekir:
Beton, tuğla veya yalıtım baskılı cephelerde payanda modellerinin montajı farklı mekanik sabitleme derinlikleri gerektirir. Yalıtım üzeri uygulamalarda uzun dübeller vasıtasıyla ana taşıyıcı duvara ulaşılmalıdır. Poliüretan Modelleri kataloglarında yer alan farklı ebatlardaki konsollar, cephe kaplama malzemesinin kalınlığı göz önüne alınarak seçilmelidir.