Dekoratif tavan tasarımı; mekânın mimari oranlarına uygun kartonpiyer, tavan göbeği, kiriş ve gizli ışık profillerinin estetik ve teknik bir bütünlük içinde kurgulanmasıdır. Tavan yüksekliği, ışık ve gölge dengesi ile motif ölçeği doğru model kombinasyonunu belirlemede temel kriterlerdir. Poliüretan Modelleri bakış açısıyla hazırlanan bu rehber, mimari ölçeğe uygun tavan profili seçim ilkelerini sunmaktadır.
Tavan katmanlarının doğru görsel dengeyi yakalayabilmesi, mekânın net yüksekliği ile doğrudan bağlantılıdır. Standart konut yapılarında tavan yüksekliği genellikle 2.60 metre ile 2.80 metre arasında değişiklik gösterir. Bu yükseklikteki alanlarda, dikeyde 10 cm ila 12 cm izdüşüme sahip olan kartonpiyer profilleri tercih edilmelidir. Tavan yüksekliği 3.00 metrenin üzerine çıktığında ise profil ölçeği büyütülmeli, 15 cm ve üzeri katmanlı modellere geçiş yapılmalıdır.
Ölçek uyumu sağlanmadığı takdirde, küçük ölçekli profiller yüksek tavanlarda etkisini kaybederken, büyük ve yoğun desenli profiller basık tavanlarda boğucu bir his yaratır. Tavan göbeği seçiminde de benzer bir oran takip edilmeli; oda alanının metrekare değerine paralel olarak göbek çapı belirlenmelidir.
Tavan kurgusunda simetri, mimari algının temel taşıdır. Merkezi aydınlatma armatürünün konumlandığı nokta, tavan göbeğinin eksenini oluşturur. Ahşap görünümlü veya beyaz poliüretan kiriş profilleri tavan boyunca aks aralıklarına göre dizilirken bu merkez eksen dikkate alınmalıdır.
Poliüretan Modelleri tasarlanırken dikkat edilen en kritik teknik detay, bu ürünlerin taşıyıcı nitelikte olmamasıdır. Dekoratif kirişler, sütunlar ve göbekler mimari yapıya ekstra yük bindirmez, tamamen görsel ve estetik amaçla kullanılır. Desen dilinin sürekliliği için yalın kartonpiyer hatları ile hareketli kiriş dokuları dengelenmeli, tavanın tek bir bölgesinde yoğunlaşma yaşanması engellenmelidir.
Gizli ışık profilleri, tavan yüzeyinde doğrudan görünmeyen bir aydınlatma kaynağı oluşturarak derinlik algısı katmaktadır. Tavan birleşim noktasına yerleştirilen ışık kanalları, ışığı tavana yönlendirerek odanın dikey hacmini daha geniş gösterir.
Işık ve gölge dengesinin kurulmasında tavan profillerinin girinti-çıkıntı derinlikleri önem taşır. Derin oluklu modeller, LED ışığın açısıyla birleştiğinde kademeli bir derecelendirme (gradyan) oluşturur. Gizli ışık kanalı ile kartonpiyer birleştirildiğinde, tavanın kenar sınırları yumuşatılır ve orta alandaki tavan göbeği veya kiriş kurgusu ön plana çıkarılır.
Her mekânın kullanım amacı ve genişliği farklı profil kombinasyonlarını gerektirir. Salon gibi geniş sosyal alanlarda kartonpiyer, göbek, dekoratif kiriş ve gizli ışık kanallarının tamamı bir arada kurgulanabilirken; geçiş alanı olan giriş hollerinde daha sade hatlar tercih edilmelidir.
| Mekân Tipi | Önerilen Kartonpiyer | Tavan Göbeği | Kiriş ve Gizli Işık Kurgusu |
|---|---|---|---|
| Salon / Oturma Odası | 12-15 cm Kademeli Desenli | 60-80 cm Çaplı Klasik/Oymalı | Kiriş grid sistem + Kenar Gizli Işık |
| Yatak Odası | 8-10 cm Düz Hatlı | 40-50 cm Sade Motifli | Yatak başı üzeri Gizli Işık Bandı |
| Giriş Holü / Koridor | 6-8 cm Minimalist Profil | Göbeksiz veya 30 cm Minimal | Boylamasına Gizli Işık Profili |
Tavan uygulamasında kullanılan sert (rigid) poliüretan malzeme, kapalı hücre yapısına sahiptir. Malzemenin üretim hedef yoğunluğu yaklaşık 150-220 kg/m³ (üretim hedefi ~160 kg/m³) seviyesinde olup, yoğunluk aralığı 150-220 kg/m³ (üretim hedefi ~160 kg/m³) değerindedir. Su emme oranı %1’in altında olan ürünler, -100 °C / +80 °C servis sıcaklığı aralığında formunu ve boyut stabilitesini korur.
Ürünler fabrika çıkışlı olarak astarlanmış durumdadır; isteğe bağlı olarak ek astar sürülmesi mümkündür. Montaj safhasında şu teknik kurallara uyulması zorunludur: