Burgulu sütun, gövdesi helis (sarmal) biçiminde dönen sütun tipidir. Dikey yüzeyde dairesel hareket katan bu öğeler, klasik ve Barok mimari kompozisyonlarda estetik vurgu oluşturmak amacıyla gövde, başlık ve alt kaide bileşenleriyle kullanılır.
Burgulu sütun, mimari yapılarda gövde yüzeyinin vida profiline benzer şekilde sarmal eksende işlenmesiyle elde edilen dekoratif elemandır. Farklı coğrafyalarda ve dönemsel üsluplarda çeşitli isimlerle anılan bu model, tasarım ölçeğine göre mekana derinlik katar. Poliüretan Modelleri kataloğunda farklı helis açılarına sahip seçenekler bulunmaktadır.
| Eş Adı | Kullanıldığı Bölge / Dil | Açıklama |
|---|---|---|
| Burma / Burmalı Sütun | Türkçe (Yerel Mimari) | Gövde çizgileri burulmuş halat görünümündeki sütun tasarımı. |
| Helezonik / Spiral Sütun | Türkçe (Teknik Metinler) | Matematiksel helis eğrisini esas alan sarmal yapıyı ifade eder. |
| Yılanlı Sütun | Türkçe (Halk Dili) | Sarmal formu nedeniyle görsel benzetmeyle kullanılan yaygın ad. |
| Solomonic / Barley-sugar Column | İngilizce | Barok mimaride ve mobilya işçiliğinde sarmal sütunları tanımlar. |
| Colonna Tortile / Salomonica | İtalyanca | İtalyan Barok mimarisinde burmalı gövdeye verilen mimari ad. |
Burgulu sütun tasarımlarının tarihsel gelişiminde doğru bilinen iki önemli kavramsal ayrım bulunmaktadır:
Burgulu sütun modelleri; bina giriş kapılarının yan kenarlarında, sütun-kemer kompozisyonlarında, iç mekân niş çerçevelerinde ve dış cephe köşe vurgularında tercih edilir. Tasarım yapılırken ürünün gövde, başlık ve alt kaide bütünlüğü göz önünde bulundurulmalıdır. Yapılarda yük taşıma özelliği bulunmayan bu ürünler tamamen dekoratif kaplama işlevi görür.
Burgulu sütun seçiminde helis adımı (sarmal sıklığı) görsel etkiyi doğrudan belirler. Sarmal adım aralığının dar olması hareketi artırırken, daha geniş adımlar daha sakin ve dikey bir algı sunar. Cephe yüksekliği ile sütun çapı arasında doğru oran kurulmalıdır. Geniş açıklıklı bina girişlerinde yüksek çaplı ve derin yivli burgu modelleri, iç mekân niş uygulamalarında ise daha ince detaylı modeller seçilmelidir.
Geleneksel taş, beton veya ahşap oyma sütunlar yüksek ağırlık ve zorlu işçilik süreçleri gerektirirken, sert poliüretan malzeme hassas kalıp detayları ve uygulama kolaylığı sunar.
| Malzeme Tipi | Ağırlık | İşçilik ve Detay | Montaj Kolaylığı | Bakım İhtiyacı |
|---|---|---|---|---|
| Poliüretan | Çok Hafif | Kalıptan yüksek hassasiyetli detay | Hızlı, vidalı ve yapıştırmalı | Düşük, çürüme yapmaz |
| Ahşap | Orta | El oyması gerektirir, zaman alır | Çivileme ve vidalama | Yüksek, nemden etkilenir |
| Beton / Döküm | Çok Ağır | Kalıp birleşim izleri kalabilir | Ağır vinç/kaldırma ekipmanı gerekir | Çatlama riski mevcut |
| Doğal Taş | Aşırı Ağır | İnce taş işçiliği ve yüksek maliyet | Yapısal ankraj zorunluluğu | Hava koşullarından aşınır |
Dekoratif amaçlı dökülen rigid (sert) poliüretan sütunlar kapalı hücre yapısına sahiptir. Üretim yoğunluk hedefi ~150-220 kg/m³ (üretim hedefi ~160 kg/m³) olup, malzeme yoğunluğu 150-220 kg/m³ (üretim hedefi ~160 kg/m³) aralığındadır. Ürünler -100 °C / +80 °C sıcaklık dayanımına ve %1 altında su emme oranına sahiptir.
Montaj aşamasında alanın temiz ve kuru olması gerekir. Kesimler 45 derece gönye açısıyla yapılmalı, birleşimlerde poliüretan (PU) montaj yapıştırıcısı kullanılmalıdır (silikon kullanımı uygun değildir). Mekanik sabitleme için vida kullanımı zorunludur. İşlem sonrası ek yerlerine macun uygulanıp 180-220 kum zımpara ile düzeltilmeli, fabrika astarlı gelen ürüne tercihen ek astar atılarak 2 kat boya uygulanmalıdır. Dış cephe uygulamalarında UV dayanımlı boya kullanılması şarttır. Sütunların yük taşımadığı unutulmamalıdır.