Dekoratif Tavan Göbeği

Dekoratif tavan göbeği (rozet), odanın tam merkezinden sarkan ana aydınlatma armatürünü (avize) sanatsal bir poliüretan çerçeve içine alarak odak noktasının ihtişamını artıran dekoratif bir tamamlayıcıdır.

Devasa ve gösterişli bir avizeyi doğrudan düz, boş ve hareketsiz bir tavan düzlemine asmak, görsel bir uyumsuzluk (çıplaklık) yaratır. Poliüretan Modelleri tavan göbekleri; dairesel, oval, kare veya çokgen formlarıyla, avizenin gövdesi ile tavanın geniş yüzeyi arasında kademeli bir geçiş (köprü) kurar. Yüzeylerindeki yoğun Barok, Rokoko çiçek rölyefleri veya sade neo-klasik hatlar, avizeden yukarı vuran ışık huzmeleriyle birleştiğinde tavanda muhteşem gölge oyunları (3D rölyef etkisi) sergiler.

Sadece estetik değil, aynı zamanda son derece fonksiyonel bir amacı da vardır. Genellikle tavandan çıkan lamba kablolarının kestiği alçıpan delikleri veya sıva hataları, tavan göbeğinin geniş yapısı (ve ortasındaki tesisat deliği) sayesinde tamamen gizlenir. Göbek, tavanın kusurlarını kapatırken avizeyi yücelten bir taht görevindedir.

Tavan göbeği seçimindeki en kritik kural, göbeğin (rozetin) dış çapının, altına asılacak avizenin en geniş çapıyla doğru orantılı olarak boyutlandırılmasıdır.

Tasarımcıların genel kabulüne göre, dekoratif tavan göbeğinin çapı avizenin en geniş çapına eşit ya da ondan bir miktar (yaklaşık %10-20) küçük olmalıdır. Örneğin; 80 cm çapında devasa bir salon avizesinin üzerine 30 cm'lik ufak bir tavan göbeği takmak, avizenin ağırlığı altında göbeğin ezilmesine (görsel olarak kaybolmasına) yol açar. Tam tersi, çok küçük bir lambanın üzerine metrelik dev bir göbek takmak da mekanı dengesizleştirir. Poliüretan Modelleri geniş ürün yelpazesi sayesinde, 30 cm'den başlayıp 150 cm'ye kadar uzanan çeşitli çaplarda göbek alternatifleri sunarak her aydınlatma tipine tam uyum sağlar.

Ayrıca tavan yüksekliği de seçimi etkiler. Yüksek tavanlı (3 metre ve üstü) alanlarda daha kalın ve dışa doğru yüksek hacimli göbekler tercih edilirken, standart basık tavanlarda (2.5 metre altı) nispeten daha yassı (düz rölyef) modeller kullanılmalıdır.

Geçmişin geleneksel yöntemi olan alçı tavan göbeklerinin yarattığı düşme tehlikesi ve çatlama sorunları, günümüzde yerini son teknoloji ürünü hafif poliüretan göbeklere bırakmıştır.

60-80 cm çapındaki bir alçı tavan göbeğinin ağırlığı 10-15 kilogramı bulabilirken, aynı boyutlardaki poliüretan bir göbek sadece birkaç yüz gram ağırlığındadır. Deprem, üst kattan gelen titreşim (zıplama vb.) veya bina oturması gibi dinamik hareketlerde; ağır, esnemez ve kırılgan alçı göbekler (sadece yapıştırıcı veya cılız tellerle tutturuldukları için) yerlerinden kopup insanların üzerine düşme riski taşır. Poliüretan tavan göbekleri ise kuştüyü hafifliğindedir. Özel mastik yapıştırıcılarla saniyeler içinde tavana ömürlük olarak sabitlenirler.

Alçıda sıklıkla görülen rutubete bağlı sararma, küflenme veya dökülme problemleri, su emmeyen (hidrofobik) kapalı hücreli poliüretanda kesinlikle yaşanmaz. Her iki malzeme de boyanabilir formdadır; ancak poliüretan, çelik kalıplarda basıldığı için üzerindeki motif detayı ve keskinliği alçının elde edemeyeceği kadar pürüzsüzdür.