Dekoratif Sütun Başlığı

Dekoratif sütun başlığı, düz ve dikey inen sütun gövdesinin tavan veya lento ile birleştiği noktayı estetik bir şekilde sonlandıran, klasik mimarinin en gösterişli tamamlayıcısıdır. Düz bir sütun gövdesine eklendiğinde sıradan bir kolon görünümünden uzaklaşılarak mekana antik Yunan veya Roma dönemi mimarisinin ihtişamlı atmosferi kazandırılır.

Poliüretan sütun başlıkları, tasarımlarına göre dorik (sade ve dairesel), iyonik (koç boynuzu gibi kıvrımlı volütler içeren) veya korint (detaylı akantus yapraklarıyla bezenmiş) stili gibi farklı klasik nizamları yansıtır. Yapılacak projenin genel konseptine göre sade veya çok işlemeli modeller seçilebilir. Poliüretan Modelleri, bu karmaşık detayları ahşap veya taş işçiliğine kıyasla çok daha hafif ve pratik bir formda sunar.

EPS (strafor) köpükten üretilen modeller, detayları yansıtmakta zayıf kalırken poliüretan malzeme sayesinde yaprak kıvrımları, oyuklar ve kavisler en keskin hatlarıyla ortaya çıkar. Bu keskinlik, ışık ve gölgenin motifler üzerinde doğru şekilde oynamasını sağlayarak yapıya derinlik katar.

Sütun başlıkları geleneksel olarak mermer, taş, alçı veya ahşaptan üretilirdi. Mermer ve taş başlıklar binaya devasa bir ek yük getirirken, ahşap olanlar zamanla çürüme ve böceklenme sorunları yaşatır. Poliüretan sütun başlıkları ise sahip oldukları hafiflik sayesinde hem iç mekan hem de dış cephe sütunlarına bina statiğini etkilemeden kolayca uygulanır.

Dış cephe uygulamalarında poliüretanın suya ve neme karşı tam dirençli yapısı büyük bir avantajdır. Yağmur, kar veya ani ısı değişimleri poliüretan malzemenin genleşmesine veya çatlamasına neden olmaz. Alçı başlıklar gibi suyu emerek ağırlaşma veya kış aylarında donarak parçalanma gibi riskler taşımaz. Bu nedenle bina girişlerindeki sundurmalarda, balkon taşıyıcılarının dekoratif yüzeylerinde güvenle kullanılır.

Bununla birlikte, poliüretan sütun başlıklarının tamamen dekoratif olduğu unutulmamalıdır. Ürünler yapısal bir ağırlık taşıma kapasitesine sahip değildir. Ancak ortası boş üretilebilen modeller sayesinde, taşıyıcı çelik profil, beton veya PVC boruların etrafını sararak onlara estetik bir kılıf görevi görürler.

Montaj işlemi, sütun gövdesinin çapı ve başlığın iç ölçüsünün tam uyumlu olmasını gerektirir. Yarım veya tam sütun (dikme) formuna göre başlıklar da yarım parça veya tam daire olarak kullanılabilir. Tam sütun uygulamalarında, taşıyıcı borunun etrafını sarmak için başlık ortadan ikiye kesilebilir ve montaj sonrasında tekrar birleştirilebilir.

Sütun gövdesine ve tavana birleşim noktalarından poliüretan yapıştırıcısı ile sabitlenen başlık, kuruma süresince desteklenmelidir. Dış cephe montajlarında paslanmaz çelik vidalar ile mekanik bağlantı da yapılması rüzgar yüküne karşı güvenliği artırır. Birleşim çizgileri ve vida delikleri poliüretan macun ile özenle kapatılarak zımparalanır; böylece başlık gövdenin doğal bir uzantısı gibi görünür.

Yüzeyler fabrika çıkışlı olarak astar boyalıdır. Dış mekan kullanımlarında hava şartlarına ve UV ışınlarına dayanıklı silikonlu dış cephe boyaları tercih edilmelidir. İç mekanlarda ise mekana zenginlik katmak için düz boyaların üzerine altın veya bakır varak işlemesi, eskitme uygulamaları ya da mermer dokusu veren özel efekt boyaları rahatlıkla uygulanabilir.

Doğru sütun başlığı seçimi, tamamen sütun gövdesinin çapına ve tavan yüksekliğine göre yapılmalıdır. Çok geniş çaplı bir gövdeye küçük bir başlık veya çok ince bir gövdeye aşırı büyük, taşıyor hissi veren bir başlık takmak mimari orantısızlığa yol açar. Klasik orantı kurallarına göre, başlığın genişliği tavanın taşıyıcı (veya dekoratif) kirişi ile uyum içinde olmalıdır.

Ayrıca, korint veya iyon stili gibi çok detaylı başlıklar tercih edildiğinde, sütun gövdesinin de bu şıklığı taşıyabilecek yivli (oluklu) modellerden seçilmesi genel bütünlüğü sağlar. Sade, düz bir gövde üzerinde dorik veya daha az işlemeli Tuscan stili başlıklar daha modern ve minimalist bir şıklık yaratır.

Sık yapılan bir diğer hata ise tavan yüksekliğinin düşük olduğu alanlarda çok uzun ve geniş başlıklar kullanılmasıdır. Bu durum tavanı daha basık gösterir. Düşük tavanlarda daha yassı ve yayvan formlu sütun başlıkları tercih edilerek mekanın ferahlık algısı korunmalıdır.