Dekoratif Kilit Taşı

Dekoratif kilit taşı, pencere, kapı ve tonozlu tavan geçişlerindeki kemerli kavislerin tam merkez (zirve) noktasına oturtularak iki yan profili estetik bir düğümle birbirine bağlayan poliüretan sembolik yapı elemanıdır.

Antik taş mimarisinde (keystone), yerçekiminin kemer üzerindeki baskısını yan sütunlara aktaran ve sistemin yıkılmasını engelleyen o kritik tepe taşı, modern poliüretan dekorasyonunda tamamen estetik bir vurgu ögesine dönüşmüştür. Poliüretan Modelleri kilit taşları, düz veya kavisli duvar profillerinin, sövelerin veya pencere çerçevelerinin orta noktasına yerleştirilerek, dümdüz ilerleyen bir hattın merkezinde güçlü bir hareket (odak) yaratır. Genellikle dış cephe pencerelerinin üst orta noktalarında, iç mekanda ise şömine bacalarının veya iki salonu bağlayan geniş geçişlerin tepe kısmında tercih edilir.

Farklı mimari tarzlara uyum sağlaması için; dümdüz, sade, keskin hatlı geometrik modellerden, aslan başı formunda veya yoğun akantus yapraklarıyla bezenmiş Barok tarzı gösterişli kilit taşı modellerine kadar geniş bir çeşitlilik mevcuttur.

Gerçek taş ve mermer kilit taşlarının montajındaki yapısal riskler ve ağır işçilik maliyetleri, yerini poliüretanın tüy gibi hafif, ancak tasarımda gerçek taşı aratmayan tokluktaki (density) formuna bırakmıştır.

Bina dış cephesine veya pencere üstlerine yerleştirilen bir doğal taş kilit taşı, yerçekimi ve titreşim etkisiyle (özellikle depremlerde) yerinden çıkarsa altından geçen insanlar için ölümcül bir tehlike yaratır. Ayrıca montajı için derin ankrajlar ve beton harçlar gerekir. Poliüretan Modelleri kilit taşları ise görsel olarak doğal taştan veya mermerden (boyandıktan sonra) kesinlikle ayırt edilemeyecek pürüzsüzlükte üretilirken, ağırlık olarak sadece birkaç yüz gramdır. Bu sayede hiçbir delici alet kullanmadan, sadece esnek poliüretan mastik yardımıyla duvarın veya profilin istenilen noktasına saniyeler içinde sağlamca preslenebilir.

Dış ortamlardaki kullanımda (örneğin pencere sövesi üstünde) EPS köpük malzemeler kuşların gagalayarak parçalamasına veya dolu yağışında delinmesine karşı savunmasızken, yüksek yoğunluklu sert poliüretan malzeme doğa şartlarına (yağmur, don, kar, darbe) karşı granit gibi direnç gösterir.

Dekoratif kilit taşlarının algısını en çok etkileyen unsur, yüzey formunu (girinti ve çıkıntılarını) vurgulamak üzere yapılan boya ve patine tercihleridir.

İç mekanlarda, kilit taşını çevreleyen çıta veya kapı pervazı ile aynı renge boyamak, derinlik hissini (rölyef) zarif bir şekilde korurken; kilit taşını altın, gümüş, bakır gibi yaldızlı renklere boyayarak çerçeveden tamamen ayırmak (patlatmak) da klasik tasarımlarda sıklıkla başvurulan bir yöntemdir. Poliüretan Modelleri ürünlerinin üzerindeki özel fabrika astarı, varak ve eskitme tekniklerinin motife (yapraklara veya yivlere) mükemmel tutunmasını sağlar; böylece sahte bir parlaklık değil, antika bir görünüm elde edilir.

Dış mekan cephe pencere üstlerinde kullanılacaksa, kesinlikle UV filtreli (güneşten solmayan), silikonlu ve suya dayanıklı (su itici özellikli) dış cephe boyaları kullanılmalıdır. Poliüretan kilit taşı, içindeki moleküler kapalı hücreleri sayesinde su emmez; doğru bir dış cephe boyası kullanıldığında, yazın sıcağında kabarma, kışın ayazında boya atması (pullanma) yapmadan binanın ömrü boyunca cephede ilk günkü ihtişamıyla kalır.